Juridisch woordenboek

van A tot Z.

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

Rechtbank

Een rechtbank is een officiële instantie die beslist over kwesties waar burgers onenigheid hebben over waar ze recht op hebben. Dat wil zeggen dat personen die vinden dat hen onrecht is aangedaan, zich tot een rechtbank kunnen wenden met het verzoek hun zaak te behandelen.

Reconventie

Een gedaagde in een dagvaardingsprocedure is bevoegd een tegenvordering in te stellen. Dit wordt een eis in reconventie of tegeneis genoemd. Zo’n reconventionele vordering moet meteen bij de conclusie van antwoord (in conventie) worden ingesteld.

Registergoederen

Registergoederen zijn goederen die wettelijk verplicht worden ingeschreven in een openbaar register. Op registergoederen kan een hypotheek worden gevestigd. Het bekendste voorbeeld zijn woningen en grond, maar ook een appartementsrecht is een registergoed.

Relatieve competentie

De relatieve competentie geeft geografisch gezien weer welke rechterlijke instantie zal kennisnemen van een rechtszaak.

Repliek

De repliek is het schriftelijke antwoord van de eisende partij op het verweer van de gedaagde partij. De rechter bepaalt of een conclusie van repliek nodig is of niet. De gedaagde partij kan nog reageren op de repliek door een conclusie van dupliek. In veel procedures besluit de rechter echter dat het niet nodig is om deze ronde uit te voeren.

Roerende zaken

Als roerende zaak kan worden aangemerkt elke zaak die niet onroerend is en omvat in principe alles wat niet duurzaam met de grond verbonden is.

Rol

De rol is in het procesrecht de lijst van de zaken die op de rechtszitting worden behandeld.

Rolzitting

Een rolzitting is een zitting, waarin de rechter beslist over het vervolg van de procedure. Er is geen inhoudelijke behandeling van de zaak en aanwezigheid is niet nodig. Tijdens de rolzitting wordt de dagvaarding vluchtig beoordeeld en kijkt de rechter of er door de gedaagde partij juist is gereageerd.

S

Schuldeiser

Een schuldeiser is een partij die nog geld moet ontvangen van een andere partij. Deze partij heeft een openstaande vordering tegen een schuldenaar.

Schulden

Schuld is een vordering, veelal uitgedrukt in geld, van een schuldenaar of debiteur aan een schuldeiser of crediteur. Een schuld kan ontstaan doordat een dienst of goed bij levering niet direct wordt voldaan.

Schuldenaar

De schuldenaar is degene die de schuld bezit. Het is dus degene die moet betalen.

Schuldhulpverlening

Schuldhulpverlening, ook bekend als schuldsanering, omvat een traject waarin individuen geholpen worden om hun financiële schulden af te kunnen gaan lossen.

Sommatie

Eigenlijk is een sommatie hetzelfde als een aanmaning. Vaak noemt men de derde aanmaning een ‘sommatie’.

Steunvordering

Een crediteur kan het faillissement van een debiteur aanvragen als de debiteur is opgehouden te betalen en er naast de opeisbare vordering van de aanvrager nog minstens één andere opeisbare vordering is die door de debiteur onbetaald wordt gelaten. Deze andere vordering noemt men een steunvordering.

Surseance van betaling

Surseance van betaling is een uitstel van betaling. Surseance kan men aanvragen bij de rechter. Deze kan als aan diverse criteria wordt voldaan een beschikking afgeven, die bepaalt dat gedurende een bepaalde tijd de schuldeisers niet betaald hoeven te worden.

T

Terme de grâce

De rechter kan een huurder in een ontbindingsprocedure een laatste termijn geven om alsnog aan zijn verplichtingen te voldoen voordat de huurovereenkomst wordt ontbonden. Zo’n laatste kans noemen we een terme de grâce. Als de huurder niet binnen de termijn voldoet, wordt de ontbinding alsnog uitgesproken.

Tussenvonnis

Een tussenvonnis is een vonnis in een gerechtelijke procedure, waarin de rechter nog niet over alle geschilpunten definitief beslist.

U

Uitvoerbaar bij voorraad

Uitvoerbaar bij voorraad is een juridische uitdrukking die vaak voorkomt in een veroordelend civielrechtelijk vonnis. Een meer verstaanbaar synoniem is “voorlopig uitvoerbaar.”

V

Vennootschap onder firma (vof)

Een vennootschap onder firma of vof, is in Nederland en België een eenvoudige manier waarop twee of meer personen samen een onderneming kunnen oprichten. Het betekent in feite dat zij onder een gezamenlijke naam of firma optreden.

Verhaalsonderzoek

Verhaalsonderzoek is een onderzoek naar de vermogensbestanddelen van een schuldenaar.

Vernietigbaarheid

Vernietigbaarheid en nietigheid zijn verwante noties in het recht. Bij vernietigbaarheid gaat het erom dat een rechtshandeling kan worden vernietigd door een van de partijen die bij de rechtshandeling zijn betrokken.

Verstek

In een juridische procedure kan verstek verleend worden wanneer een partij niet komt opdagen. Dit houdt in dat deze procedure toch gevoerd kan worden.

Verweer

De verdediging tegen vorderingen van de eiser of tegen de verzoeken van de verzoeker in een gerechtelijke procedure.

Verzuim

Verzuim houdt in dat een partij die in gebreke is gesteld niet datgene doet wat in de ingebrekestelling wordt geëist, binnen de daarvoor bepaalde termijn.

Volatiliteit

Volatiliteit is de beweeglijkheid van iets. Dit kan betrekking hebben op een koers, maar ook op de cashflow van een bedrijf.

Volmacht

Een volmacht is een meestal schriftelijke verklaring, waarbij iemand een ander de bevoegdheid geeft om namens hem of haar bepaalde (rechts)handelingen uit te voeren. Het verlenen van een volmacht kan uitdrukkelijk of stilzwijgend geschieden.

Vonnis

Een vonnis is een beslissing van een rechter. Meer specifiek van een lagere rechter, die verbonden is aan een rechtbank.

W

Waarborgsom

Een waarborgsom is een bedrag dat als garantie of verzekering fungeert. Dit bedrag wordt in onderpand gegeven. De houder van dit bedrag kan eventuele schade op de waarborgsom verhalen. Vaak wordt er met het kopen van een huis een waarborgsom als aanbetaling betaald.

Wanbetaler

Een wanbetaler is iemand of een bedrijf dat gebruikmaakt van een dienst of product zonder daarvoor te betalen. Wanbetaling komt meestal doordat een debiteur niet kan betalen, maar vaak is er ook sprake van laksheid, of zelfs doelbewust producten of diensten afnemen met de intentie om deze niet te betalen.

Wederkerige overeenkomst

Overeenkomst waarbij elke partij verplicht is te presteren. Voorbeeld koopovereenkomst: Levering door verkoper en betaling door koper.

Wettelijke schuldsanering natuurlijke personen (WSNP)

De Wsnp is een wettelijke regeling die het mogelijk maakt om na 36 maanden weer schuldenvrij te zijn.

Wilsovereenstemming

Wilsovereenstemming is een wederzijdse bereidheid over te gaan tot een bepaalde rechtshandeling . Beide partijen geven bijvoorbeeld aan bereid te zijn een overeenkomst te sluiten en hiervan de gevolgen te dragen.

Woningcorporatie

Een woningcorporatie is een is een organisatie die zich zonder winstoogmerk richt op het bouwen, beheren en verhuren van betaalbare woonruimte. Zij kunnen de vorm hebben van een vereniging of stichting.